VIBA Café 2 december 2021 door Atze Boerstra over natuurlijk ventileren vs gecontroleerd ventileren

Atze Boerstra werpt zijn licht op: ‘natuurlijk ventileren’ vs ‘gecontroleerd ventileren’

Ventileren is van groot belang voor onze gezondheid. De corona crisis maakt dat nog eens extra duidelijk. Ruim ventileren is nu weer het advies. Maar doe je dat dan natuurlijk of mechanisch? Veel mensen moeite met mechanische ventilatie in verband met geluidsoverlast en onderhoud, zeker als dat ook nog gecombineerd wordt met warmteterugwinning. Is natuurlijk ventileren een alternatief? En geldt dat in alle situaties, bij alle gebouwtypen?

Prof. dr. ir. Atze Boerstra     

Achtergrond: Masteropleiding TU Delft, Klimaatregeling, faculteit Werktuig-bouwkunde & promotie TU Eindhoven, unit Building Physics & Systems (BPS); Atze is directeur van bba binnenmilieu bv en deeltijdhoogleraar gebouwinstallaties bij de TU Delft; hij zit in het bestuur REHVA (www.rehva.eu), en hij is president van het internationale CLIMA congres dat mei 2022 in Rotterdam gehouden wordt .
Specialisatie: thermisch binnenklimaat, binnenluchtkwaliteit, beleidsadvisering, Prestatie-contracten, PPS/DBFMO projecten, installatie-techniek en research & development.

De mens als uitgangspunt: ‘Een conclusie uit zijn promotie-onderzoek is dat een gebouwinstallatie-ontwerp alleen ‘werkt’ als je de mens centraal stelt en niet alleen denkt vanuit de techniek. Ontwerpen met de eindgebruiker vanaf het begin in je achterhoofd pakt het altijd beter uit. Niet alleen qua gezondheid en comfort maar ook t.a.v. de energie- en milieuprestaties’

Een belangrijke opdracht is om het onderwerp gebouwinstallaties steviger op de kaart te zetten bij beslissingnemers en architecten maar bv. ook bij de huidige generatie studenten. Gezonde, energiezuinige en circulaire gebouwen realiseren lukt de komende jaren echt alleen als we daar waar het gaat om ‘building services’ gaan voor de 8+ (of hoger).’ Er is noodzaak voor de snelle ontwikkeling van serieuze oplossingen, een en ander met een gedeelde verantwoordelijkheid ieder vanuit zijn/haar specialisme.’

Traditioneel gezien is er volgens Boerstra een duidelijke scheiding tussen de bouwkundige wereld aan de ene en de installatietechniek aan de andere kant. ‘De meest duurzame en gezonde oplossingen ontstaan juist als je cross disciplinair denkt en multidisciplinair samenwerkt. Dat klinkt ergens logisch, maar in de praktijk vaart iedereen toch al snel een eigen koers. Ergens in het ontwerpproces komt dat dan wel weer bij elkaar, maar dat is vaak relatief laat. ’Het komt geregeld voor dat ik iets zeg als ‘qua installatieontwerp zouden we eigenlijk x moeten doen nu, maar ik vind het er zelf ook niet uitzien’.
Het helpt ook niet mee dat op installaties vaak op het laatste moment wordt bezuinigd, want je ziet het toch niet. Maar als mensen eenmaal leven of werken in het bewuste pand, dan merken ze wel degelijk of het klimaat er goed is of niet. Met Herakleitos’ woorden: ‘het onzichtbare heeft meer effect dan het zichtbare’. Dat merk je dagelijks als het er al staat.

Extra reden dus om bij een gebouwontwerp niet alleen ‘het zichtbare’ maar ook het ‘onzichtbare’ bewust te ontwerpen. Denk bijvoorbeeld aan de temperatuur, de CO2 en fijnstofconcentraties waarbinnen je gebouwgebruikers aan bloot stelt.
Dat lukt alleen als je het installatie- en het bouwkundig ontwerp goed op elkaar aansluit.’ Het idee ‘de architect verzint iets’ en ‘de werktuigbouwkunde gaat het uitpluizen’ moeten we in de toekomst anders en slimmer gaan doen. Waarbij verschillende disciplines beter gebruik maken van elkaars talenten. Los daarvan: een architect die basis-kennis heeft over gebouwinstallaties wordt niet te afhankelijk van zijn/haar technisch adviseurs en creëert hierdoor juist extra ontwerpvrijheid voor zichzelf.
Tenslotte wil Atze heel graag concreet iets met micro-klimatiseringssystemen. Dat zijn systemen die er niet op ontworpen zijn om hele luchtvolumes te verwarmen of koelen maar die met name daar klimatiseren waar mensen langere tijd zitten of liggen. Een en ander heeft veel voordelen: je kunt beter inspelen op verschillen in individuele temperatuur-behoefte en het geheel is energiezuiniger. Uit een Interview met Atze Boerstra

VIBA

VIBA

Scroll naar top

VIBA nieuwsbrief

Schrijf u in op onze nieuwsbrief

Managed by Kjenmarks - Wordpress & SEO specialisten