Verslag VIBA Café door Vincent Valentijn over Goodbye Architecture

De lezing gaat over het architectonisch onderzoek wat Vincent Valentijn en Kim Verhoeven hebben uitgevoerd naar de werking, achtergronden en architectuur van crematoria in Europa. Dit onderzoek heeft uiteindelijk geresulteerd in de publicatie van het eerste boek over dit onderwerp (internationaal) bij nai010 publishers.

Naar aanleiding van eigen ervaringen bij crematies verwonderden Vincent Valentijn en Kim Verhoeven zich over de architectuur van crematoria in Nederland die, op enkele uitzonderingen na, nogal zielloos is. Ze vroegen zich af waarom de architectuur vaak nauwelijks een rol lijkt te spelen bij deze belangrijke gebeurtenis en wat architectuur zou kunnen bijdragen aan de uitvaart. Omdat het een nauwelijks ontgonnen terrein bleek te zijn begonnen ze een onderzoek. Het ontpopte zich tot een ware ontdekkingsreis die uiteindelijk uitmondde in de wereldwijde uitgave van het eerste boek over dit onderwerp. De vraag die ze zich daarbij stelden is “wat kan architectuur bijdragen aan het ritueel van het cremeren”. Tijdens hun reizen naar crematoria in Europa zijn ze op gezoek gegaan naar niet google-bare informatie, onder andere door het houden van interviews en het maken van video’s. De door hun verzamelde informatie hebben ze vervolgens geanalyseerd en verwerkt in diverse infographics.

Er bleek een grote diversiteit te zijn aan crematoria die sterk samenhangt met de manier waarop mensen crematies beleven in verschillende landen. In sommige landen gaat het voornamelijk om de crematie zelf, terwijl in andere landen ook het afscheid voorafgaand aan de crematie en de bijeenkomst daarna een belangrijke rol speelt in het ontwerp van het crematorium. Ook de locatie van crematoria verschilt, soms liggen ze in het bos en op andere plekken naast een industrieterrein. De benadering van het crematorium kan daardoor erg verschillend zijn. Er blijkt ook een groot verschil te zijn in de enscenering rond het crematorium.

De eerste crematoria ontstaan in het begin van de 20e eeuw, maar pas in de 60er jaren neemt het een grotere vlucht naar aanleiding van de ontkerkelijking die dan begint. Aan de hand van een groot aantal voorbeelden laat Vincent zien dat de architectonische verschijningsvormen zeer divers zijn, zowel extern als intern. Daardoor is ook de spirituele ervaring zeer divers. Het crematorium is eigenlijk erfgoed in ontwikkeling. Waar in Nederland de crematie zelf volledig buiten het zicht plaatsvindt, is daar in andere landen meer aandacht voor. In Scandinavië is het steeds meer gebruikelijk dat mensen de crematie bijwonen als onderdeel van het ritueel.

In Europa verschilt de manier waarop crematoria tot stand komen. In Nederland en het Verenigd Koninkrijk worden crematoria gebouwd door commerciële bedrijven, terwijl bijvoorbeeld in België de overheid daarvoor verantwoordelijk is. In België, maar ook in Duitsland en Scandinavië worden prijsvragen uitgeschreven voor het ontwerp en worden crematoria ontworpen door bekende architecten. Dat zie je ook terug in de verschijningsvorm.

Meer informatie over het boek is te vinden via:

https://www.nai010.com/nl/publicaties/goodbye-architecture/186090

http://goodbyearchitecture.eu/the-book/

VIBA

VIBA

Scroll naar top

VIBA nieuwsbrief

Schrijf u in op onze nieuwsbrief