Inhoud:

Integrale benadering

Bio–Logica

Voorzorg

Natuur

Ecologie

VIBA-thema's

Uit ‘Bouwen met Ambitie’

Bij het nastreven van onze doelen hanteren wij de vijf volgende principes of uitgangspunten:

• Integrale benadering

• Bio-Logica

• Voorzorg

• Natuur

• Ecologie

Integrale benadering

VIBA gaat uit van een holistische of integrale benadering waarin alles met elkaar samenhangt. Het denken en werken aan bepaalde aspecten betekent dan ook dat je je bewust moet zijn van de positie en verbindingen van deze aspecten binnen het grotere geheel. Daar komt vanzelf uit voort dat handelingen in een perspectief van tijd en locatie worden geplaatst en dat vraagstukken worden opgelost met multifunctionele en multi-effectieve oplossingen. Ook samenwerking en wederzijdse inspiratie van mensen en volken passen in deze visie.

Bio-Logica

Het woord Bio-Logica is samengesteld uit de Grieksewoorden (leven) en logikè de rede betreffend). Bio-Logica houdt in: het op een correcte, rede-lijke wijze omgaan met mens en natuur. Bio-Logisch bouwen verwijst dus naar drie domeinen: de natuur (als voorwaardelijk element), de maatschappij (als logische sociaal-economische context) en de architectuur (het bouwen, de gebouwen). In de bouwbiologie gaat men ervan uit dat het gewenste, gezonde gebruik van de gebouwde omgeving wordt gestimuleerd door herkenbare, inzichtelijke technieken, die gemakkelijk kunnen worden bediend. Vormgeving, maatvoering en materialisatie sluiten liefst aan bij de functie van ruimten en bouwdelen en leveren een waardevolle omgeving op voor de bewoners, die er al hun zintuigen en zinnen tot hun recht en tot rust kunnen laten komen.

Omdat het welbevinden van mensen in hun omgeving begint met de indrukken die via de zintuigen worden opgevangen, stellen wij de zinnen van de mens centraal, zoals (herkenbare en begrijpelijke) visuele en akoestische kwaliteit, thermisch comfort en een prettige geur. Ook is het belangrijk factoren te vermijden die de zintuigen onnodig in paraatheid brengen, zoals laagfrequent geluid, onbestemde geurencocktails, onnatuurlijke temperatuurverschillen, onrustige kleuren en een overdaad aan licht. Welbeschouwd heeft de mens bij bio-Iogisch bouwen het primaat, wat zou kunnen worden uitgelegd als egoïsme, egocentrisme of bevrediging van eigen behoeften op korte termijn. De Nederlandse bouwbiologen hebben echter altijd gestreefd naar goede verblijfscondities voor de mens op lange termijn, waardoor er ook uitdrukkelijk aandacht is voor natuur en milieu.

Voorzorg

Bij het bevorderen van de milieukwaliteit ter verbetering van lichamelijke gezondheid van mensen hanteren wij het voorzorgprincipe. Wanneer men wil bepalen wat goed is voor de gezondheid van de mens – op korte en lange termijn – kan men zich afvragen hoeveel zekerheden men in acht moet nemen. Het antwoord daarop is niet vanzelfsprekend 'zo veel mogelijk', omdat dit al gauw in strijd is met behoeften aan comfort, ontplooiing en belevingswaarde en met het garanderen van kwaliteiten op wat langere termijn (denk bijvoorbeeld aan drinkwater).

Bouwbio-Iogische criteria zijn ten opzichte van veel regels in Nederland strenger en VIBA wil met maatregelen vaak verder gaan dan wat algemeen geaccepteerd is.Waar twijfel bestaat over de effecten van materialen en installaties op gezondheid en milieu, nemen wij het zekere voor het onzekere. De voorkeur gaat uit naar toepassingen die niet omstreden zijn.Als er geen 'veilig' alternatief bestaat voor wat men op het oog heeft, dan kan uit voorzorg niét worden gebouwd of niets worden gekocht, waarmee dus evenmin tegemoet wordt gekomen aan een bepaalde behoefte of wens. De 'sobere' situatie die hierdoor kan ontstaan is geen moralistisch doel op zich, omdat wij een aangename, comfortabele omgeving willen realiseren. Maar als gemakken op korte of lange termijn een bedreiging vormen, voor de mens, dan geven wij de gezonde toekomst voorrang.

Voor ons betekent de toepassing van het voorzorgbeginsel ook een continue inspanning om bouw- en producttechnieken te vinden die zowel lichamelijke als sociale en mentale gezondheid én natuur en milieu dienen. Zo richten wij ons bijvoorbeeld op de bestudering en nieuwe ontwikkeling van materialen, klimaatbeheersingssystemen en elektrische installaties.

Natuur

Bouwen met respect voor de natuur betekent voor ons ondermeer:

• bouwwerken inpassen in het landschap

• bij (steden)bouwkundige ingrepen planten, dieren en hun levensvoorwaarden beschermen en ondersteunen; dat betekent soms niét of juist intensief bouwen; gebruik maken van lokale voorraden en deze zo veel mogelijk weer aanvullen

• natuurlijke eigenschappen van bouwmaterialen, water en lucht zo veel mogelijk bewaren en actief inzetten bij de realisatie van gebouwen en het gebruik van de gebouwde omgeving.

Bouwen met de natuur betekent naar ons inzicht dat bouwwerken aansprekend gebruikmaken van natuurkundige en biologische principes en dat het gebruik gemakkelijk en logisch is, ofwel: zichtbare en begrijpelijke (ook vertrouwenwekkende) constructies, inzet van duurzame energie- en waterbronnen, oriëntatie op de zon, daglichtoptimalisatie en zonwering, bouwen met massa, natuurlijke ventilatie, maatvoering die inspeelt op de beweging van mensen (met al hun beperkingen en afwijkingen) in de ruimte.

Bij bouwen en wonen met de natuur –het bewust en respectvol realiseren van een nederzetting in een natuurlijke omgeving – in Nederland geven wij momenteel voorrang aan het behoud van grote aaneengesloten gebieden en zones met hoge ecologische waarde, en aan het vermijden van verstoringen en vervuilingen daarin. 'Buiten wonen' moet juist beperkt blijven. Echter, het streven kan ook worden toegepast op nieuwe en bestaande stedelijke omgevingen.

Door de mondialisering en veranderende visies op bouwen en wonen in Nederland hanteren wij de geschetste principes op onderdelen niet helemaal strikt. Zo is er binnen VIBA zeker draagvlak voor het gebruik van grondstoffen uit Europa en voor de zorgvuldige, optimale toepassing van bepaalde eindige grondstoffen. Het benutten van eigenschappen van lokale en regionale grondstoffen vereist vanzelfsprekend kennis en ervaring die in Nederland soms bijna verloren lijkt gegaan.Wij zetten ons in om deze kennis op te pakken en verder te ontwikkelen.

Ecologie

Ecologie is gericht op het instandhouden en verrijken van ecosystemen, waarbij negatieve effecten voor het biotische en abiotische milieu – van kleine tot mondiale schaal – tot het uiterste worden gereduceerd. Problemen als gevolg van bouwactiviteiten en de gebouwde omgeving kunnen worden voorkomen of beperkt door kringlopen van energie, water en materialen zo veel mogelijk gesloten en zo 'schoon' en hoogwaardig mogelijk te houden.

Sinds de jaren zestig en zeventig hoort bij een ecologische visie een gelijkwaardige verdeling van de winst van (economische) processen en een inrichting van processen waarbij wordt uitgegaan van gelijkwaardigheid en verantwoordelijkheid van werkers. Zelfbouwgroepen, bewonersinitiatieven en bouwcoöperaties hebben in de geschiedenis een belangrijke rol gespeeld bij het totstandbrengen van vergaande bio- of ecobouwprojecten.Terwijl in het milieubeleid ecologie steeds minder wordt opgevat als een sociaal-economische kwaliteit, komt nu vanuit woonconsumenten opnieuw de roep naar participatie en samenwerking.

VIBA thema's

De vijf uitgangspunten die VIBA hanteert zijn van toepassing op alle twaalf thema's of prestatiegebieden die zij onderscheidt:

• groen, natuur en landschap

• water

• energie

• lucht

• licht en zicht

• geluid en akoestiek

• thermisch comfort

• straling

• ruimtegebruik, maatvoering en flexibiliteit

• materialen en constructie

• vormgeving

• sociale, economische en culturele aspecten

Er zijn nog meer thema's te benoemen die milieubewust en gezond bouwen, wonen en werken compleet maken. Denk aan toegankelijkheid en aanpasbaarheid, (sociale) veiligheid, hygiëne, arbeidsomstandigheden (in de bouw), natuurbouw en -recreatie, dierenbescherming, ontwikkelingssamenwerking en mensenrechten.

De ontwikkeling van deze thema's wordt al in belangrijke mate verzorgd door andere (belangen)organisaties, die daarin gespecialiseerd zijn. VIBA neemt hun programma's bij eigen projecten in aanmerking of over en werkt ook graag samen om wederzijds prestaties te koppelen.