VIBA Café 1 maart 2012 :: Architectuur
Niet dat wat is, maar dat wat wil worden
Over een persoonlijke zoektocht in de architectuur
door Yaike Dunselman
We leven in een tijd van ongekende mogelijkheden, we reizen over onze gehele planeet, ‘ster’ architecten bouwen tot in alle continenten, bouwmaterialen komen van over de hele wereld en in de vormgeving kunnen we ons laten leiden door ieders persoonlijke voorkeur. We kunnen ons verwonderen over fascinerende bouwwerken waar materiële uiterlijkheden lijken te domineren. Dat architectuur naast een materiële ook nog een andere dimensie heeft is in deze huidige vormgeving niet altijd vanzelfsprekend af te lezen. Architect Yaike Dunselman wil in een werkbericht zijn persoonlijke zoektocht zichtbaar maken, weg van fascinatie op zoek naar ‘schoonheid’. Weg van uiterlijkheden, op zoek naar de individuele vraag van iedere bouwopgave. Op zoek naar een architectuur die de mens in staat stelt zich met onze aarde te verbinden, waar het om de immateriële aspecten van architectuur gaat, om de “hechting” aan schoonheid. Zodat we ons met onze omgeving kunnen verbinden, dat we ervaren: “dit is de wereld waarin ik leef, die ik verzorg, waar ik verantwoording voor neem!”
Yaike Dunselman (1972) heeft architectuur gestudeerd aan de “Alanus Hochschule für Kunst und Geselschaft” te Alfter bei Bonn (D). In 2003 heeft hij met zijn collega Lars Frerichs het architectenbureau 9°architecture opgericht. In 2004 won het bureau een ontwerpwedstrijd voor de nieuwbouw van een schoolgebouw in Wattenscheid (D), dit betekende dat vesting van 9°architecture in Duitsland kort daarop werd opgericht. Sinds de start van 9°architecture bestaat een groot deel van het opdrachtenpakket uit woonzorg projecten. Het woon werk en zorgproject ‘Oosterdel’ te Broek op Langedijk werd in 2010 bekroond met een eervolle vermelding bij de ‘Hedy d' Anconaprijs’ voor excellente zorgarchitectuur.
AANMELDEN:
Niet-leden: klik hier
LEDEN: aub eerst inloggen dan: klik hier
PLAATS: Peter Schmid Auditorium, Service-instituut VIBA-Expo, Veemarktkade 8, gebouw B, De Gruyter Fabriek, 's-Hertogenbosch
AANVANG: 20.00 uur
Verslag
door Joop Bensdorp
Deze architectuur lezing wordt gehouden door Yaike Dunselman en heeft als titel “Niet dat wat is, maar dat wat wil worden”. Yaike presenteert geen kant en klare architectuur visie, maar neemt ons mee op zijn zoektocht in de architectuur, die vooral voorbij het visuele aspect gaat. Naast uiterlijke vormgeving gaat architectuur in zijn visie vooral over innerlijke zeggingskracht. En deze innerlijke zeggingskracht ligt in de opdracht besloten en is “dat wat wil worden”.
In deze tijd is qua vormgeving alles mogelijk, zoals hij laat zien aan de hand van een aantal spectaculaire projecten. Hij stelt daarbij de vraag of dit is waar we op zitten te wachten. Dat “het kan” betekent voor hem nog niet dat we het ook nodig hebben. Om dit verder toe te lichten toont hij ook het verschil in de kunst uit de klassieke oudheid, waarin beelden het innerlijk uitdrukken en een hedendaagse kunstuiting van Lady Gaga waarbij alleen het uiterlijk aan bod komt.
Hij vindt inspiratie in de organische architectuur. Belangrijk is het begrip “Gesamtgestalt” wat uitdrukt dat het geheel een eenheid van vormgeving is. Als toelichting citeert hij Rudolf Steiner: “In ons denken zijn we vrij en kunnen we alles denken, maar in de kunst moeten we weer de samenhang met de wereld zoeken”. Als voorbeeld gebruikt hij het stookhuis bij het Goetheanum. De schoorsteen van het gebouw geeft uitdrukking aan de functie ervan, namelijk dat er rook doorheen gaat, en is derhalve een weerspiegeling van het innerlijk. Kortom, de architectuur drukt uit wat er gebeurt en is op die manier functioneel.
Om tot een “Gesamtgestalt” te komen zijn er volgens Yaike 3 stappen te onderscheiden in het ontwerpproces:
- Het ideaal. Dit vormt het fundament voor organische architectuur. Het is belangrijk om voorafgaand aan het ontwerpen een gezamenlijk beeld te vormen van het gezamenlijk ideaal wat ten grondslag ligt aan de betreffende opdracht.
- De vormgeving. Deze kan alleen spontaan ontstaan en niet afgedwongen worden. Het beeld dat ontstaat moet vervolgens getoetst worden aan het geformuleerde ideaal.
- De uitvoering/het resultaat. Deze moet gezond en ecologisch zijn op 3 verschillende niveau’s:
a. de wijze waarop het wordt uitdrukt in de materie,
b. het moet een helende omgeving zijn voor het functioneren van de mens en
c. er moet sprake zijn van gemeenschapsvorming.
Als toelichting op zijn verhaal laat Yaike een aantal van zijn projecten zien die tot stand gekomen zijn met zijn bureau 9⁰ architecture. Het betreft de nieuwbouw van 2 woonzorghuizen in Schoorl, de nieuwbouw van een woonzorghuis in Broek op Langedijk en als laatste een woonzorghuis voor 12 bewoners in Bosch in Duin. Wat bij alle 3 projecten opvalt is dat de architectonische verschijningsvorm zeer verschillend is en uitdrukking geeft aan de intentie van de opgave.
