VIBA

Geschiedenis
Ik ben gewend, ook in mijn werk (scheepsrestaurateur), om voortdurend kritisch afwegingen te maken en te improviseren. Als iets al járen op een bepaalde manier gedaan wordt, blijf ik toch argwanend en vraag me af:"waarom wordt het op die manier gedaan, en kan het anders/beter?".
Toen we zouden gaan bouwen, was ons eerste idee om een gewoon houtskeletwoning te laten neerzetten om dat zelf af te bouwen. Echter zowel het ontwerp als de prijs vielen ons tegen. Juist op dat moment liepen we het ontwerpduo Fillié en Verhoeven tegen het lijf, die stro opperden. Leek ons wel leuk. Anders. Beter?

Ontwerp
Dennis Fillié en Francois Verhoeven hebben het huis ontworpen, in een bijzonder aangenaam overleg met ons, in 1998. We hebben gekozen voor hoogte: in de woonkamer en keuken is de plafondhoogte 3,70 meter, en in de slaapkamers 3 meter precies. Het huis is helemaal gelijkvloers. Er is een prefab kelder aangebracht.Dankzij de perfecte voorbereiding en presentatie (een foutarm ontwerp) werd het ontwerp ongewijzigd goedgekeurd door de, als kritisch bekend staande, welstandscommissie.

Bij de keuze voor de gebruikte bouwwijze, hebben we ons laten leiden door een aantal gedachten:

1. de ideeën van Dennis Fillié en Francois Verhoeven;
2. het amerikaanse strawbale boek;
3. het feit dat dit het eerste (als zodanig ontworpen) strohuis van nederland is, en dat het m.i. dus niet al te moeilijke detailleringen moet hebben, om onvoorziene problemen te voorkomen;
4. mijn eigenwijsheid en improvisatievermogen (en de grenzen daaraan); 
5. het beschikbare budget;
6. de lol in 't bouwen;
7. de aanwezigheid van onze goed uitgeruste werkplaats en onze kennis om goed aan de juiste materialen te kunnen komen.

Bouw
Op 25 juni 1999 ging de eerste paal de grond in. We deden zoveel mogelijk werk zelf, om geld te sparen, omdat we niet graag dingen wilden uitbesteden en om voeling te houden met deze experimentele bouwwijze. We hadden het voordeel van het feit, dat we bouwen op ons eigen terrein, naast onze scheepstimmerwerkplaats.

We hadden een gedetailleerde begroting gemaakt. Gemiddeld bleef de bouw 10% goedkoper dan de begroting, TOT DAT het stucwerk gedaan moet worden. Het stucwerk besteden we uit aan een gerenommeerd bedrijf, dat gewend is om met kalk/zandmortels te werken. Helaas leveren zij slecht werk, terwijl de rekening vele malen hoger is dan gepland. Dit is meteen de grootste tegenvaller van het project.

Omdat alles, financieel en qua tijd, tussen de bedrijven door moet, loopt de bouw een paar jaar uit, wat op zich niet zo'n probleem is, want we hebben geen haast.

Wonen
We wonen part-time in het huis vanaf november 2004 (we sliepen en douchten nog op ons woonarkje) en wonen er sinds 1 september 2005 helemaal. Het huis is nog niet klaar, maar telkens doen we weer wat.
De binnenatmosfeer bevalt goed. 's Zomers heerlijk koel, 's winters warm. De temperatuurschommelingen in het huis zijn bijzonder klein. Het is niet vochtig of bedompt. We missen nog wel de houtkachel voor de snelle warmte, maar die komt binnenkort. Het huis is opvallend stil (geluiddempend).

Anders doen
Er wordt wel eens gevraagd of we het nog eens zouden doen, of dat we het anderen zouden aanraden om in stro te bouwen. Simpel antwoord: Nee!  Het vreet namelijk energie (geen gas of stroom, maar van de geest).
Zouden we het weer doen? Nee!

Projectgegevens:

• Het bruto oppervlak is 200 vierkante meter; de inhoud ongeveer 650 kuub. Er zijn ongeveer 2200 baaltjes stro gebruikt.
• Het energiegebruik is bescheiden: in het eerste jaar 2000 kuub gas en vrij weinig stroom. Naar verwachting zal het gasverbruik scherp dalen, zodra de houtkachel aktief is.
• Alle buitenmuren zijn van tarwestrobaaltjes, buiten gestuct met (schelpen-)kalkzandstuc, binnen afgestreken met gips en betimmerd.
• Alle binnenmuren zijn van ongebakken leemstenen, tweezijdig gestuct met leem, en voorzien van muurverwarming.
• Er zijn geen radiatoren geplaatst. Er komt nog wel een houtkachel.
• In de dakconstructie zit ook een laag strobalen, en daarboven is, op een waterdichte EP dakbedekking, een grasdak aangebracht (totaal 50 ton grond en gras).
• Er is vrijwel geen hardhout gebruikt; alleen tussen de betonfundering en de strobalen zitten wat balkjes Bangkirai.
• De buitenkozijnen, ramen en deuren, zijn van grenenhout met HR++ glas (drie lagen met edelgas gevuld en gecoat), en zijn gemaakt in Denemarken: technisch perfect!

Met dank aan de voormalige VIBA-werkgroep en de bewoners.