Paplepel
Het gebeurt me regelmatig, dat ik denk dat een standpunt, een oordeel of een gevoel waarschijnlijk leunt op waarden die ik in mijn jeugd heb meegekregen. Zo heb ik nooit van de USA gehouden, en word ik tot aan tranenschietend boos als iemand z'n machtspositie misbruikt en onrechtvaardig is. Deze ietwat zware inleiding geef ik eigenlijk alleen om te vertellen dat ik afgelopen week vensters uit enveloppen aan het scheuren was, om het oud papier niet te vervuilen. Door levenslange ervaring ben ik erg efficiënt in het uitscheuren van enveloppenvensters.
Moralistisch
Hoe ver kun je gaan? Nou, ik scheur dus vensters uit enveloppen. Papier vormt een flinke stroom in mijn leven, dus daarvoor hebben mijn milieuverbeteringen zin. Ik doe mijn best, en als ik zo nu en dan half beprint papier in de bak gooi, voel ik me een beetje schuldig.
Hoe ver gaat een ander niét? Ik zal het eerlijk zeggen: ik hinder me eraan dat mensen weliswaar oud papier sparen, maar daar acetaat-, geplastificeerde of gewaxte delen tussenstoppen. En ik vind het bijna elke dag jammer dat zo veel organisaties enveloppen met acetaatvensters kiezen. Vooral van linkse en groene organisaties valt het me tegen dat ze op dit punt iets laten liggen.
Consequent
Het is gelukkig al jaren geleden dat ik besefte dat dit een vreemde manier van denken is. Iedereen gebruikt enveloppen met verkeerde vensters, maar ik zou het vooral iemand kwalijk nemen die het op andere fronten zo goed doet? Je kent het wel: in een groep komt ter sprake dat je geen vlees eet. Het is nog niet gezegd, of iemand heeft al gezien dat je wél leren schoenen aanhebt. Of: je werkt bij de afdeling Milieu, en mensen in je omgeving vinden dat juist jij dan niet met vliegvakantie mag gaan. Ooit in zo'n situatie was er een vrouw, die zich naar de kritiekhebber draaide, en ze vroeg hem of het erom ging dat mensen consequent zijn. Hij beaamde dat. Toen zei de vrouw: "Ooh, dan snap ik nu waarom jij consequent niéts doet voor het milieu". Sindsdien haal ik deze zinsnede regelmatig naar boven. Vorig jaar, bij de opening van een woningbouwproject waarbij ik betrokken was, hebben we het ook gezegd: "Consequent zijn is geen deugd. Het gaat erom dat we gedaan hebben wat we konden. Het mag zo zijn dat een aantal voornemens en wensen niet uitgekomen is, maar we zijn tevreden met wat er allemaal wél gelukt is". (Trouwens, de prestatie mag er zijn).
In hetzelfde schuitje
Op de een of andere manier lijken milieu en sociale waarden niet zo ín, deze periode. Er zijn bosjes bestuurders, niet alleen in de USA, die openlijk zeggen dat ze er geen boodschap aan hebben. In zo'n tijd word je al blij als er zo nu en dan iéts voor mens en milieu te presteren valt. Gelukkig zijn er mensen die volhouden, en zelfs zijn er die enthousiast en onverstoord doorgaan met allerlei ontwikkelingen, alsof ze pas net goed op gang gekomen zijn. Of je er op lastige momenten de moed in weet te houden, hangt onder meer af van hoe deskundig en ervaren je bent. En het helpt je te laten steunen en opwekken door gelijkgestemden, waarbij er onderling geen twijfel bestaat over de waarde van alle zorg. Samen zit je op een stevige boot, met een mooie toekomst aan de horizon.
Bemensing en bezieling
Het VIBA-schip dat opstoomt naar een betere wereld is een voorbeeld voor anderen. Om vol te houden hebben we voldoende en goed getraind personeel nodig, en alle taken moeten in goede samenwerking worden uitgevoerd. Voor het maken van meters zal een flink deel van de mensschappen bij herhaling synchrone bewegingen moeten uitvoeren. En bijna als vanzelfsprekend ontstaat er een arbeidsethos die ieder in het gareel houdt. Maar daar kan het nou juist fout gaan. Want, om de pit erin te houden, is het nodig dat iedereen persoonlijke waardering ontvangt en zich ook kan blijven ontwikkelen. Dus, in plaats van een moralistisch regime, is er behoefte aan eigen initiatieven en onderzoek, zorg voor details, verfijning van specialismes. Daarbij speelt geen beter of slechter; alle zoektochten, ideeën en bijdragen zijn welkom om het proces te blijven voeden. Natuurlijk willen we met elkaar een heldere boodschap uitdragen over doel en koers, maar we zouden wel gek zijn het consequent-zijn te verheffen boven het prestatieniveau en het enthousiasme.
Blofo
